Fy Trivallis i

Pennod newydd yn hanes Clos yr Ysgol wrth i 27 o gartrefi newydd baratoi i groesawu tenantiaid

20 January 2026

Mae hen safle ysgol ym Mhenygraig ar fin dechrau pennod newydd, wrth i 27 o gartrefi cynnes, ynni-effeithlon a fforddiadwy…

Mae hen safle ysgol ym Mhenygraig ar fin dechrau pennod newydd, wrth i 27 o gartrefi cynnes, ynni-effeithlon a fforddiadwy baratoi i groesawu tenantiaid yn ddiweddarach y mis hwn.

Mae’r datblygiad yn hen Ysgol Iau Penygraig, a gaeodd yn 2018, bellach wedi’i drosglwyddo’n swyddogol i Trivallis. Mae’r safle bellach yn cael ei adnabod fel Clos yr Ysgol, ac mae wedi’i drawsnewid i ddarparu tai fforddiadwy mawr eu hangen i’r gymuned leol.

Mae’r cartrefi wedi’u hadeiladu gan Cartrefi, a fu’n gweithio mewn partneriaeth â Trivallis i ddarparu cartrefi o ansawdd uchel sy’n diwallu anghenion tai lleol.

Cyn i denantiaid symud i mewn yn ystod yr wythnos yn dechrau ar 12 Ionawr, mae Trivallis yn croesawu cynghorwyr, Aelodau o’r Senedd a’i Thîm Arweinyddiaeth Weithredol i ymweld â’r datblygiad a gweld y cartrefi gyda’u llygaid eu hunain.

 

Cyflawnwyd y cynllun gyda chymorth cyllid Grant Tai Cymdeithasol gan Gyngor Bwrdeistref Sirol Rhondda Cynon Taf a Llywodraeth Cymru, gan helpu i ddod â safle a oedd wedi bod yn wag ers amser maith yn ôl i ddefnydd pobl leol.

 

Cartrefi wedi’u cynllunio ar gyfer bywydau go iawn

Mae Clos yr Ysgol yn cynnwys cymysgedd o gartrefi cynnes, ynni-effeithlon a fforddiadwy, wedi’u cynllunio i gefnogi pobl a theuluoedd ag anghenion gwahanol:

  • 14 fflat un ystafell wely
  • 8 tŷ dwy ystafell wely
  • 3 tŷ tair ystafell wely
  • 1 byngalo dwy ystafell wely wedi’i addasu
  • 1 byngalo tair ystafell wely wedi’i addasu

Yn ogystal, y datblygiad hwn yw cynllun anghenion cyffredinol cyntaf Trivallis nad yw wedi’i gysylltu â’r rhwydwaith nwy cenedlaethol, sy’n golygu ei fod yn cynhyrchu llai o allyriadau carbon wrth sicrhau bod y cartrefi’n parhau i fod yn gyfforddus ac yn fforddiadwy i’w rhedeg.

 

Diwallu anghenion tai lleol

Bydd cartrefi yng Nghlos yr Ysgol yn cael eu dyrannu yn unol â’r angen tai lleol a chymhwystra, gyda thenantiaid yn cael cynnig cartrefi sy’n cyd-fynd â’u hamgylchiadau personol. Mae’r cymysgedd o gartrefi ar y safle wedi’i gynllunio i gefnogi ystod o aelwydydd, gan gynnwys unigolion, teuluoedd a phobl a allai fod angen llety wedi’i addasu. Mae hyn yn helpu i sicrhau bod y cartrefi’n addas i’r diben ac yn cefnogi tenantiaethau sefydlog, hirdymor o fewn y gymuned.

 

Buddsoddi ym Mhenygraig y tu hwnt i dai

Law yn llaw â darparu cartrefi newydd, mae’r datblygiad hefyd wedi cyfrannu at fuddsoddiad cymunedol ehangach ym Mhenygraig.

Drwy gyllid budd cymunedol sy’n gysylltiedig ag adeiladu cartrefi newydd, mae £15,000 ar gael i bobl leol i benderfynu sut mae cyllid yn cael ei wario yn eu hardal drwy fenter Penygraig Decides. Mae’r prosiect yn rhoi cyfle i drigolion gyflwyno syniadau, clywed cyflwyniadau lleol a phleidleisio ar y prosiectau sydd bwysicaf i’w cymuned.

Drwy gysylltu tai newydd â chyfleoedd i bobl leol lunio buddsoddiad yn eu hardal, nod Trivallis yw cefnogi cymunedau cryf, cysylltiedig ochr yn ochr â darparu cartrefi newydd.

 

Cydfuddsoddiad yn y gymuned

Cyn yr ymweliad safle, dywedodd Sarah Davies, Rheolwr Datblygu Trivallis:

“Mae Clos yr Ysgol yn enghraifft wych o sut y gall gweithio mewn partneriaeth helpu i ddiwallu anghenion tai lleol. Mae’r cartrefi cynnes, ynni-effeithlon a fforddiadwy hyn yn rhoi pwrpas newydd i hen safle ysgol, ac yn darparu cartrefi o ansawdd uchel i denantiaid ym Mhenygraig.”

 

Ychwanegodd y Cynghorydd Mark Norris, yr Aelod o Gabinet Cyngor Rhondda Cynon Taf ar faterion Adfywio a Thai, “Mae’n wych gweld Clos Yr Ysgol yn cael ei gwblhau. Am ddechrau gwych i 2026 i’r trigolion sydd ar fin symud i’r cartrefi modern, effeithlon o ran ynni yma.

“Mae’r prosiect yma wedi helpu i adfywio tirnod adnabyddus a phoblogaidd ym Mhen-y-graig ac mae’n darparu cymysgedd gwych o gartrefi i bobl yng nghanol y gymuned, sy’n golygu bod trigolion wedi’u cysylltu’n well â’u stryd fawr leol, gwasanaethau lleol, a thrafnidiaeth gyhoeddus i fynd â nhw lle maen nhw angen bod.

“Mae cynlluniau fel yr un yma yn rhan bwysig o’n hymrwymiad i’n trigolion yn Rhondda Cynon Taf i ddarparu tai fforddiadwy o safon. Mae modd i ni wneud hyn trwy ddefnyddio cyllid o’r Grant Tai Cymdeithasol.

“Nid yw’n gyfrinach bod y DU yng ngafael argyfwng tai, gyda Rhondda Cynon Taf yn wynebu problemau tebyg i weddill y DU. Mae mynediad at dai fforddiadwy o safon i drigolion yn flaenoriaeth i ni, a byddwn ni’n parhau i ddarparu cyllid ar gyfer datblygiad tai y mae galw mawr amdanyn nhw.

“Rydyn ni’n falch o gefnogi Trivallis ochr yn ochr â Llywodraeth Cymru yn rhan o’r prosiect llwyddiannus iawn yma, ac mae pawb yn y Cyngor yn dymuno’r gorau i’r trigolion newydd ar gyfer y dyfodol.”

 

Wrth i denantiaid baratoi i symud i mewn, mae Clos yr Ysgol yn enghraifft gadarnhaol o sut y gall cydweithio a buddsoddi helpu i gefnogi cymunedau cryf, cynaliadwy.